اخبار > نشست علمی " اندیشمند اسلامی معاصر استاد مرتضی مطهری " در آنکارا


  چاپ        ارسال به دوست

نشست علمی " اندیشمند اسلامی معاصر استاد مرتضی مطهری " در آنکارا

نشست علمی " اندیشمند اسلامی معاصر استاد مرتضی مطهری " در آنکارا

جهت تماشای گزارش صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران در آنکارا از نشست "اندیشمند مسلمان معاصر؛مرتضی مطهری" در دانشکده الهیات دانشگاه آنکارا – ترکیه  کلیک نمایید


به مناسبت چهلمین سالگرد شهادت استاد مرتضی مطهری روز دوشنبه مورخ 16/2/98 نشست علمی تحت عنوان " اندیشمند اسلامی معاصر مرتضی مطهری"  با همکاری رایزنی فرهنگی سفارت جمهوری اسلامی اسلامی ایران در ترکیه و دانشکده الهیات دانشگاه آنکارا برگزار شد.

   در مراسم افتتاحیه این نشست که با شرکت تعداد زیادی از اساتید، فرهنگ دوستان و علاقمندان به استاد مطهری در سالن کنفرانس دانشکده الهیات دانشگاه آنکارا ترتیب یافته بود، پروفسور دکتر اسماعیل حقی اونال رئیس دانشکده الهیات دانشگاه آنکارا و محمد فرازمند سفیر جمهوری اسلامی ایران در ترکیه به ترتیب به ایراد سخن پرداختند.

 رئیس دانشکده الهیات دانشگاه آنکارا در سخنان خود با اشاره به شخصیت علمی شهید مطهری، او را نامی آشنا برای مردم ترکیه برشمرد و افزود: ترجمه آثار این متفکر برجسته به زبان ترکی باعث آشنایی ما با افکار و اندیشه های وی شده است. پروفسور حقی اونال در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به همکاریهای علمی دانشکده الهیات آنکارا با رایزنی فرهنگی ج.ا.ایران در آنکارا و برگزاری نشستهای مشترک علمی و سفر خود و هیأتی از استادان دانشکده الهیات به تهران در سالهای گذشته، ابراز امیدواری کرد که این نشست ها در حوزه های مختلف علوم اسلامی تداوم داشته باشد.

   سپس محمد فرازمند سفیر جمهوری اسلامی ایران در ترکیه طی سخنانی ضمن تشکر از ریاست دانشکده الهیات دانشگاه آنکارا به جهت همکاری با رایزنی فرهنگی در برگزاری این نشست، با اشاره به مقام علمی شهید مطهری اظهار داشت: مطهری از شخصیت‌ های برجسته و کم نظیر در تاریخ اسلام و یکی از اسلام شناسان و محققان توانا است که با تلاش و مجاهدت فراوان توانست در تمامی رشته‌ های معارف اسلامی، صاحب نظری ژرف اندیش و محققی دقیق و در پاره ‌ای حوزه ‌ها همچون فلسفه، فقه و اصول در قله اجتهاد قرار گیرد.

 سفیر ج.ا.ایران با اشاره به اهمیت وحدت اسلامی و موضوع فلسطین از دیدگاه شهید مطهری اظهار داشت:  فریادهای مطهری در حمایت از مردم مظلوم فلسطین که می گفت: "والله و بالله ما در برابر این مسئله [فلسطین] مسئولیم"، نشان از اهمیت وحدت مسلمین در برابر توطئه های دشمنان، در نزد او دارد و این مسئله امروز یکی از اصول سیاست خارجی ج.ا.ایران می باشد.

فرازمند در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به آشنایی مردم ترکیه با آثار شهید مطهری افزود: شهید مطهری برای مردم فهیم ترکیه شخصیتی شناخته ‌شده‌ است. چرا که بسیاری از آثار ایشان به زبان ترکی ترجمه و در این کشور به چاپ رسیده است. وی ابراز امیدواری کرد که برپایی اینگونه نشست ها زمینه ی معرفی و شناخت بیشتر شخصیتهای علمی و نخبگان فکری دو کشور را فراهم سازد و رهنمود های این سرمایه های علمی راهگشای نسلهای جدید به ویژه جوانان برای رسیدن به جامعه ی ایده آل و سعادت دنیوی و اخروی برای امت اسلام باشد.

  در ادامه ی برنامه فیلم کوتاهی از زندگی شهید مطهری به نمایش در آمد. سپس سخنرانان این نشست با استقرار در جایگاه خود به ایراد سخن پرداختند.

 
 
    در ابتدا پروفسور دکتر مسعود اوکوموش معاون دانشکده الهیات دانشگاه آنکارا که ریاست نشست را بر عهده داشت، طی سخنان کوتاهی به سابقه ی آشنایی خود با افکار و اندیشه های شهید مطهری اشاره کرد و افزود: من در دوره ی دانشجویی و در دهه ی هشتاد میلادی با مطالعه کتابهای آثار استاد مطهری که در آن زمان به زبان ترکیه ترجمه و منتشر می شد، با اندیشه های شهید مطهری آشنا شدم. وی افزود با توجه به نقش مؤثر استاد مطهری به عنوان نظریه پرداز انقلاب اسلامی، مطالعه و شناخت وی برای قشر جوان در آن دوره بسیار مهم بود.

   در ادامه برنامه آقای یوسف توره رئیس مؤسسه فرهنگی باب علی در آنکارا طی سخنانی با عنوان " جامعیت علمی شهید مطهری" اظهار داشت: هر نخبه ای باید دارای ویژگیهایی باشد که او را از دیگران برجسته و متمایز می سازد. یکی از این ویژگیها داشتن هوش بالاست که مطهری از آن برخوردار بود. او دارای چنان هوش بالایی بود که تحسین استادش علامه طباطبایی را بر انگیخته است. دومین ویژگی طیف وسیع علومی است که بدان احاطه دارد. شهید مرتضی مطهری از نادر نخبگانی است که تقریبا در همه ی علوم اسلامی از الهیات و فلسفه گرفته تا جامعه شناسی، روانشناسی، تاریخ، علم سیاست و اصول و فقه به درجه ی اجتهاد رسیده بود یعنی صاحب نظر بود. رسیدن به چنین درجه ای از علم، نیازمند مطالعه در همه ی این زمینه ها است. شهید مطهری اگر در حوزه ی فلسفه صاحب نظر است دلیلش این است که او علاوه بر فلسفه ی اسلامی به فلسفه ی غرب هم تسلط کامل دارد. یوسف توره افزود: یکی دیگر از ویژگیهای شهید مطهری داشتن پشتکار است. گفته می شود که ایشان برای فهمیدن درست یک موضوع بارها آن را مطالعه می کرد. نقل است که برای یافتن جواب یک سؤال استادش را به خانه ی خود دعوت کرد و به مدت یک هفته شبانه روز با وی درباره آن سوال به مناظره پرداخت. او در هر حوزه ای که احساس نیاز نموده، اقدام به نوشتن کتاب کرده است. طبیعی است که برای نوشتن یک اثر در موضوع خاص نیازمند مطالعه ی دقیق در آن موضوع است.

    وی یکی دیگر از ویژگیهای شهید مطهری را توجه به مسایل اجتماعی و سیاسی زمان دانست و افزود: شهید مطهری در کنار مطالعات و تألیفات علمی، نسبت به امور سیاسی و اجتماعی نیز توجه ویژه داشت. او در مورد حجاب اسلامی که نیاز روز شرایط آن زمان بود، کتاب نوشته است. او در مورد فلسفه، کلام، حقوق، تاریخ، اصول، تاریخ و خیلی از حوزه های دیگر کتاب نوشته است. لذا جامعیت علوم اسلامی در شهید مطهری واقعا حیرت انگیز است. 

 

    سخنران بعدی آقای حسن قناعت لی مشاور سابق سازمان دیانت در امور تشیع بود. وی در ابتدای سخنان خود با تشکر از دانشکده الهیات و رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران به خاطر برپایی چنین نشستی، تداوم اینگونه برنامه را خواستار شد. وی با اشاره به ترجمه برخی از کتابهای شهید مطهری در ترکیه گفت: یکی از دغدغه های شهید مطهری بحث وحدت اسلامی بود. وی با اشاره به منادیان وحدت اسلامی در اواخر دوره عثمانی مانند سلطان عبدالحمید، سید جمال الدین (افغانی) اسد آبادی، شیخ محمد عبده، شیخ شلتوط، آیت الله بروجردی، مرحوم کاشف الغطاء، امام خمینی (ره) ، شهید مطهری و برخی دیگر، اظهار داشت: دغدغه ی همه منادیان وحدت یکی است اما شهید مطهری روش جدید در طرح موضوع وحدت ارائه کرد که قبل از وی مطرح نشده بود. خیلی ها تصور می کنند که وحدت تنها در سایه وحدت در یک مذهب خاص امکان پذیر است. اما مطهری معتقد بود وحدت مذهب چیز دیگری است و وحدت امت موضوع دیگر. او می گفت مسلمانان می توانند و حتی باید با دفاع از اصول اعتقادی خود در پیرامون مشترکات خود علیه دشمنان وحدت داشته باشند.

   حسن قناعت با بر شمردن موانع وحدت از نظر شهید مطهری افزود: مطهری معتقد بود که چهار مانع در برابر وحدت مسلمانان وجود دارد: 1- پیشداوری درباره یکدیگر؛ که باید از چنین چیزی بپرهیزند. 2- توطئه های دشمنان؛ مسلمانان با در مقابل توطئه های دشمنان هوشیار باشند. 3- رقابتهای سران کشورهای اسلامی بر سر قدرت و حاکمیت؛ این موضوع باعث تجزیه قدرت مسلمانان می شود. آنگونه که در عثمانی شد. 4- سوء ظن ها، اندیشه ها و مواضع غلط علمای شیعه و سنی نسبت به یکدیگر است؛ به اعتقاد شهید مطهری برای رفع این مشکل علمای شیعه و سنی حتما باید نسبت به هم اعتماد و حسن ظن داشته باشند. اتهام انحراف و فرقه ضاله نسبت به پیروان مذاهب دیگر همه چیز را از بین می برد.

  قناعت لی در بخش دیگری از سخنان خود به نقل از شهید مطهری گفت: مطهری معتقد بود باید دو چیز از اهداف وحدت مشخص شود. اول اینکه آیا هدف کنار گذاشتن مذاهب و اجماعی در پیرامون یک مذهب است؛که این ممکن نیست. یا اینکه در بخشهای مشترک مذاهب اجماع کرد ؛ که این هم امکان پذیر نیست. مطهری معتقد بود که هدف از وحدت این است که همه ی مذاهب تمامی اعتقادات خود را حفظ کنند اما در مقابل توطئه ها و استراتژیهای دشمن جبهه مشترک داشته باشند. چه از لحاظ سیاسی، اقتصادی و حوزه های دیگر. لذا از منظر اندیشه های مطهری می توان گفت که ایشان منادی وحدت امت در برابر دشمن، با حفظ ارزشهای اعتقادی خود و اجتماعی در پیرامون مشترکات بود. اینگونه است که در نظر او امت واحده می تواند تحقق یابد.

  سخنران بعدی دکتر ابراهیم فتح الهی استاد الهیات دانشگاه پیام نور بود که با عنوان " مقتضیات زمان در نظر مطهری" سخنانی را ارائه کرد. وی با اشاره به ابعاد مختلف شخصیت علمی شهید مطهری، یکی از ویژگیهای بارز وی را توجه به مقتضیات زمان در پاسخگویی به سوالات روز امت اسلام عنوان کرد. اینکه چگونه می توان از طریق دین به نیازهای روز جامعه اسلامی پاسخ داد. در نظر مطهری شناخت دقیق زمان و درک عمیق از فرامین و احکام اسلامی می تواند چاره ساز باشد. مطهری دارای دیدگاه عمیق از اسلام بود و شرایط زمان را نیز به خوبی               می شناخت.

  وی در ادامه سخنان خود با اشاره به رویکرد فلسفی شهید مطهری در تشریح مسایل اسلامی در مقابل نگرش انقلابی مرحوم شریعتی، اظهار داشت: ساختار سازی و تعمیق علوم اسلامی در بستر اندیشه های مطهری شکل می گرفت و شریعتی به کانالیزه کردن آن به سمت انقلاب فعالیت می کرد. هر دو این شخصیت ها امام خمینی(ره) را در مقام رهبری پذیرفته بودند و نسبت به ترویج اندیشه های ایشان تلاش می کردند. ما در اینجا می خواهیم بدانیم که اندیشه های مطهری در ایران چقدر تأثیر گذار بود و سعی داریم با استفاده از بیانات و جملات خود وی به تشریح این موضوع بپردازیم.

   وی با اشاره به ضرورت شناخت دقیق نیازها و ضروریات زمان گفت: مطهری در این زمینه کتابی با عنوان "اسلام و مقتضیات زمان" تألیف کرده است. وی معتقد است که در خصوص مقتضیات زمان دو نظریه وجود دارد: اول اینکه نیازهای زمان در حال تغییر است و در بسیاری از موارد شرایط زمان با احکام و فرامین اسلامی ناهمگون است. یعنی تضاد بین مدرنیسم و سنت. دکتر فتح الهی افزود: استاد مطهری معتقد بود آموزه و تعالیم اسلامی دو وجه دارد یکی اصول ثابت و دیگری احکام متغیر. او در پی ارائه فرمولی بود که بتواند از اصول ثابت اسلام به نیازهای روز مسلمانان پاسخ دهد. زیرا معتقد بود دین اسلام به خاطر اینکه آخرین دین آسمانی است لذا باید بتواند و مجبور است به نیازهای مسلمانان تا روز قیامت پاسخ بدهد.

   وی افزود مطهری اجتهاد را یکی از اساسی ترین عناصر فقهی می داند که می تواند به نیازهای روز مسلمانان پاسخ گوید. مطهری با استناد به آیه ی 122 سوره توبه اجتهاد را به معنای استنباط احکام فقهی براساس مقتضیات زمان دانسته و آن را تنها راه پاسخ به نیازها و ضروریات زمان برشمرده است. 

   آخرین سخنران این نشست پروفسور دکتر ابراهیم ماراش استاد فلسفه دانشکده الهیات دانشگاه آنکارا بود که به موضوع اندیشه های فلسفی استاد مطهری پرداخت. وی با اشاره به آشنایی خود با اندیشه های شهید مطهری در دهه هشتاد میلادی از طریق مطالعه ترجمه های آثار ایشان، مطهری را اندیشمندی بزرگ و عالمی ارجمند توصیف کرد که از گذشته در ترکیه شناخته می شود. وی افزود: اما به نظر من این شناخت کافی نبوده است. شاید یکی از دلایل شناخت ناکافی و نا درست از استاد مطهری در ترکیه، سخت بودن مفاهیم بکار برده شده در تألیفات او و بی نهایت فلسفی بودن آنها است. یکی دیگر از نواقص که منجر به شناخت نا کافی از مطهری شده ، عدم حضور اندیشه های ایشان در محافل و مراکز آکادمیک ترکیه است. مقالاتی مرتبط با وی را تنها از طریق جستجو در گوگل می توانید به دست آورید و در مراجعه به دانشگاهها نمی توانید مقالاتی در خصوص اندیشه های این استاد بیابید. تنها یک نفر دانشجوی رشته فقه در دانشگاه مالاتیا مقاله ای در باره مطهری نوشته است که در آن نیز چیزی غیر از بیوگرافی نمی توان پیدا کرد. لذا ارزیابی ما از مطهری در چارچوب اطلاعاتی است که از طریق مطالعات شخصی به دست آورده ایم. یکی دیگر از دلایل شناخت ناکافی از شهید مطهری، ناشران و مراکز انتشاراتی منتشر کننده آثار ایشان می باشند. چرا که این آثار در مقطعی در ترکیه از سوی ناشران اسلام گرا منتشر می شد که بسیاری از دانشگاهیان به دلایل مختلف از مطالعه نشریات اینگونه ناشران پرهیز می کردند. این در حالی است که دانشگاهیان باید آثار وی را مطالعه و مورد نقد و بررسی قرار می دادند.

 

   در پایان نشست تعدادی از دانشجویان و حاضران در جلسه سوالاتی را در خصوص مطالب بیان شده مطرح کردند که از سوی سخنرانان پاسخ داده شد.  

  در حاشیه نشست آثار ترجمه شده استاد مطهری به زبان ترکی استانبولی که از سوی ناشرین مختلف طی سالهای گذشته در ترکیه منتشر شده به نمایش درآمد.   

 

 

 


١١:٠٠ - 1398/02/18    /    شماره : ٧٢٩٨٥٦    /    تعداد نمایش : ١٦٩



خروج




آمار بازدید
 بازدید این صفحه : 1279897 | بازدید امروز : 209 | کل بازدید : 1944845 | بازدیدکنندگان آنلاين : 2 | زمان بازدید : 1.6563 

نشانی: ترکیه، آنکارا، محله غازی عثمان پاشا، خیابان رشید غالب، شماره 77

رایزنی فرهنگی سفارت جمهوری اسلامی ایران

Gazi Osman Paşa Mahallesi, Reşit galip Cd. No:77, Çankaya, Ankara / Türkiye 

  irankulturevi@yahoo.com
 Tel: +90 312 448 0050